9, డిసెంబర్ 2024, సోమవారం

సీరం లిపేస్ (Serum Lipase)

 సీరం లిపేస్ అంటే ఏమిటి?

సీరం లిపేస్ అనేది రక్తంలో ఉండే ముఖ్యమైన ఎంజైమ్. ఇది ప్యాంక్రియాస్ (అగ్న్యాశయం) ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. లిపేస్ ముఖ్యంగా కొవ్వు పదార్థాలను (Fats) విచ్ఛిన్నం చేసి శరీరానికి అవసరమైన ఎంజైమ్‌లుగా మార్చడంలో సహాయపడుతుంది.

సీరం లిపేస్‌ను పరీక్షించడం ద్వారా అగ్న్యాశయ సమస్యలు లేదా ఇతర జీర్ణక్రియ సంబంధిత సమస్యలను గుర్తించవచ్చు.


సీరం లిపేస్ పద్ధతులు మరియు పని

  1. కొవ్వు విభజన:
    లిపేస్ ఎంజైమ్ ట్రైగ్లిసరైడ్లను గ్లిజరాల్ మరియు ఫ్రీ ఫ్యాటీ ఆసిడ్లుగా విభజిస్తుంది.
  2. జీర్ణక్రియలో పాత్ర:
    ఇది కడుపులోని కొవ్వు పదార్థాల పాచనను వేగవంతం చేస్తుంది.

సీరం లిపేస్ స్థాయిలు – సాధారణ పరిమాణం

  • సాధారణంగా రక్తంలో:
    • 0 నుండి 160 యూనిట్లు/లీటర్ (U/L) మధ్య ఉండాలి.
    • ప్రయోగశాలల ప్రకారం ప్రమాణాలు కొద్దిగా మారవచ్చు.

సీరం లిపేస్ స్థాయిలు అధికంగా ఉంటే (Hyperlipasemia)

కారణాలు:

  1. తీవ్రమైన ప్యాంక్రియాటైటిస్ (Acute Pancreatitis):
    అగ్న్యాశయం వాపు చెందడం వల్ల లిపేస్ స్థాయిలు గణనీయంగా పెరుగుతాయి.
  2. క్రానిక్ ప్యాంక్రియాటైటిస్:
    దీర్ఘకాలిక అగ్న్యాశయ వ్యాధులు కూడా లిపేస్ స్థాయిలను ప్రభావితం చేస్తాయి.
  3. గాల్బ్లాడర్ స్టోన్లు (Gallstones):
    పిత్త నాళాల్లో రోధం ఏర్పడితే లిపేస్ స్థాయిలు పెరుగుతాయి.
  4. లివర్ సంబంధిత వ్యాధులు:
    కాలేయం పనితీరు సరైన విధంగా లేకపోతే లిపేస్ స్థాయిలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
  5. కిడ్నీ వ్యాధులు:
    మూత్రపిండాలు లిపేస్ తొలగింపును ప్రభావితం చేస్తాయి.

లక్షణాలు:

  • తీవ్రమైన పొట్ట నొప్పి
  • వాంతులు, మలబద్ధకం
  • భోజనానికి విరక్తి
  • జ్వరంతో పాటు జీర్ణ సమస్యలు

సీరం లిపేస్ స్థాయిలు తక్కువగా ఉంటే (Hypolipasemia)

కారణాలు:

  1. అగ్న్యాశయ దెబ్బతినడం:
    • దీర్ఘకాలిక ప్యాంక్రియాటైటిస్ లేదా ట్యూమర్ల కారణంగా అగ్న్యాశయం తన పనితీరును కోల్పోతుంది.
  2. పుష్టికర ఆహారం లోపం:
    • సరైన పౌష్టికాహారం లేకపోవడం.
  3. సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్ (Cystic Fibrosis):
    • ఇది జెనెటిక్ వ్యాధి.
  4. లివర్ వ్యాధులు:
    • కాలేయం పూర్తిగా పనిచేయకపోతే లిపేస్ స్థాయిలు తగ్గుతాయి.

లక్షణాలు:

  • జీర్ణక్రియలో మార్పులు
  • శక్తి తగ్గడం
  • భోజనం పట్ల అసహనం

సీరం లిపేస్ పరీక్ష

  1. ఎందుకు చేస్తారు?
    • ప్యాంక్రియాటైటిస్ లేదా గాల్బ్లాడర్ సమస్యల నిర్ధారణకు.
    • అగ్న్యాశయ, జీర్ణ సంబంధ వ్యాధులను గుర్తించేందుకు.
  2. పరీక్ష విధానం:
    • రక్తనమూనా తీసి లిపేస్ స్థాయిలను పరీక్షిస్తారు.

సీరం లిపేస్ స్థాయిలను నియంత్రించేందుకు చిట్కాలు

  1. ఆహారం ద్వారా నియంత్రణ:

    • పీచు అధికంగా ఉండే ఆహారాలు (పండ్లు, కూరగాయలు).
    • ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ ఆమ్లాలు కలిగిన ఆహారాలు (చేపలు, వేరుశెనగలు).
    • ఆహారంలో కొవ్వు మోతాదును తగ్గించడం.
  2. జీవనశైలి మార్పులు:

    • అల్కహాల్ పూర్తిగా మానుకోవడం.
    • ధూమపానానికి దూరంగా ఉండటం.
    • రోజువారీ వ్యాయామం.
  3. వైద్యపరమైన చికిత్స:

    • ప్యాంక్రియాటైటిస్ కోసం: అవసరమైన మందులు లేదా హాస్పిటల్ చికిత్స.
    • కిడ్నీ వ్యాధులు: మూత్రపిండాల పనితీరును మెరుగుపరచే ట్రీట్‌మెంట్.
    • గాల్బ్లాడర్ సమస్యలు: కఠినమైన సందర్భాల్లో శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు.

సీరం లిపేస్‌కు సంబంధించి ముఖ్యమైన సూచనలు

  1. ఎటువంటి జీర్ణ సంబంధ సమస్యలైనా, వైద్యుడిని సంప్రదించడం ముఖ్యం.
  2. లిపేస్ స్థాయిలు అనారోగ్య సూచనలుగా మారే అవకాశం ఉందని గుర్తుంచుకోవాలి.
  3. డాక్టర్ సలహా మేరకు ఆహారపు మార్పులు మరియు మందులను పాటించాలి.


సీరం అమైలేస్ (Serum Amylase)

సీరం అమైలేస్ అంటే ఏమిటి?

సీరం అమైలేస్ అనేది రక్తంలో ఉన్న ఒక రకమైన ఎంజైమ్. ఇది ప్రధానంగా ప్యాంక్రియాస్ (అగ్న్యాశయం) మరియు మొడుగుగ్రంథులు (Salivary Glands) ఉత్పత్తి చేస్తాయి. అమైలేస్ ముఖ్యంగా శరీరంలో కార్బోహైడ్రేట్లను (carbohydrates) పాచించడంలో సహాయపడుతుంది. ఈ ఎంజైమ్ రక్తం, మూత్రం, లేదా శరీర ఇతర ద్రవాల్లో పరీక్షించడం ద్వారా ఆరోగ్య పరిస్థితులను తెలుసుకోవచ్చు.


సీరం అమైలేస్ పాపులర్ పత్రాలు

  1. శరీర చర్మశాస్త్ర పత్రం: ఇది ప్రధానంగా కార్బోహైడ్రేట్లను గ్లూకోస్ మరియు ఇతర సరళ శక్తులుగా మారుస్తుంది.
  2. ఆరోగ్య సమస్యల సూచిక:
    • ఈ పరీక్షను ప్యాంక్రియాటైటిస్ (ప్యాంక్రియాస్ వాపు) వంటి వ్యాధుల నిర్ధారణ కోసం ఉపయోగిస్తారు.
    • సాధారణంగా రక్తంలో అమైలేస్ స్థాయిలు అధికం లేదా తక్కువగా ఉంటే, ఇది ఆరోగ్య సమస్యలకు సూచనగా ఉంటుంది.

సీరం అమైలేస్ స్థాయిలు – సాధారణ పరిమాణం

  • సాధారణ స్థాయి:

    • రక్తంలో 23 నుండి 85 యూనిట్లు/లీటర్ (U/L) ఉండాలి.
    • కొన్నిసార్లు 140 U/L వరకు కూడా సాధారణంగా పరిగణించవచ్చు.
  • గమనిక: ప్రయోగశాల ప్రకారం ప్రమాణాలు మారవచ్చు.


అమైలేస్ స్థాయిలు అధికంగా ఉంటే (Hyperamylasemia)

కారణాలు:

  1. ప్యాంక్రియాటైటిస్:
    • ఇది అగ్న్యాశయ గ్రంథి వాపు.
    • రక్తంలో అమైలేస్ స్థాయి గణనీయంగా పెరుగుతుంది.
  2. చెదరిపోని నాళం వ్యాధులు (Gallstones):
    • పిత్తనాళం (Bile duct) రోధించబడితే అమైలేస్ స్థాయి పెరుగుతుంది.
  3. కిడ్నీ సమస్యలు:
    • మూత్రపిండాలు అమైలేస్‌ను శరీరంలో నుంచి తొలగించలేకపోతే, రక్తంలో స్థాయిలు అధికమవుతాయి.
  4. తీవ్రమైన మలబద్ధకం లేదా అబ్డోమినల్ ఇన్ఫ్లమేషన్:
    • పొట్టలో ద్రవం లేదా వాపు ఉన్నప్పుడు కూడా అమైలేస్ పెరుగుతుంది.

లక్షణాలు:

  • పొట్ట నొప్పి (Abdominal Pain)
  • వాంతులు
  • జ్వరం

అమైలేస్ స్థాయిలు తక్కువగా ఉంటే (Hypoamylasemia)

కారణాలు:

  1. ప్యాంక్రియాస్ దెబ్బతినడం:
    • దీర్ఘకాలిక ప్యాంక్రియాటైటిస్ వల్ల అగ్న్యాశయం నాశనమవుతుంది.
  2. సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్ (Cystic Fibrosis):
    • ఇది జెనెటిక్ వ్యాధి.
  3. లివర్ వ్యాధులు:
    • కాలేయం (Liver) సరైన విధంగా పనిచేయకపోతే అమైలేస్ స్థాయి తగ్గిపోతుంది.
  4. గుండె సంబంధిత సమస్యలు:
    • గుండె నాడీ శక్తి తగ్గడం వల్ల కూడా తక్కువ స్థాయిలు సంభవిస్తాయి.

లక్షణాలు:

  • అలసట
  • జీర్ణక్రియ సమస్యలు
  • ఆకలి తగ్గడం

సీరం అమైలేస్ పరీక్ష

  1. ఎందుకు చేస్తారు?
    • అగ్న్యాశయ సమస్యలు (ప్యాంక్రియాటైటిస్, ట్యూమర్లు) మరియు జీర్ణ సమస్యలను గుర్తించేందుకు.
  2. పరీక్ష విధానం:
    • రక్తనమూనా లేదా మూత్ర నమూనా తీసి అమైలేస్ స్థాయిలను కొలుస్తారు.
  3. ప్రత్యక్ష సూచన:
    • ఈ పరీక్షతో గాల్బ్లాడర్, లివర్, లేదా మలబద్ధకం వంటి సమస్యలను సులభంగా గుర్తించవచ్చు.

సీరం అమైలేస్ స్థాయిలు నియంత్రణకు చిట్కాలు

  1. ఆహారం నియంత్రణ:

    • కొవ్వు తగ్గించిన ఆహారం: ప్యాంక్రియాస్ పైనా ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
    • పండ్లు, కూరగాయలు, నానబెట్టిన గింజలు వంటి ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాలు తీసుకోవాలి.
  2. జీవనశైలి మార్పులు:

    • అల్కహాల్, ధూమపానం వంటి మోతాదును పూర్తిగా తగ్గించాలి.
    • సరైన నిద్ర, మానసిక ఒత్తిడి తగ్గించడం.
  3. మెడికల్ ట్రీట్‌మెంట్:

    • డాక్టర్ సలహా మేరకు అవసరమైన మందులు లేదా చికిత్సలు తీసుకోవాలి.

సీరం అమైలేస్‌కు సంబంధించి ముఖ్యమైన విషయాలు

  1. అమైలేస్ స్థాయిలు సాధారణ స్థాయిల్లో ఉండేలా జీవనశైలిని క్రమబద్ధీకరించుకోవాలి.
  2. ఏవైనా అనారోగ్య లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
  3. ప్యాంక్రియాటైటిస్ లేదా ఇతర జీర్ణ సంబంధ సమస్యలు ఉంటే, అమైలేస్ స్థాయిలను తరచూ పర్యవేక్షించడం అవసరం.

సీరం కాల్షియం (Serum Calcium)

సీరం కాల్షియం అంటే ఏమిటి?

సీరం కాల్షియం అనేది రక్తంలో ఉన్న మొత్తం కాల్షియం పరిమాణాన్ని సూచిస్తుంది. కాల్షియం మన శరీరానికి అత్యంత అవసరమైన ఖనిజ పదార్థం (Mineral) అని చెప్పవచ్చు. ఇది ఎముకల బలానికి, కండరాల పనితీరుకు, నాడీ వ్యవస్థకూ ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది.


సీరం కాల్షియం రకాలు

రక్తంలో కాల్షియం మూడు రూపాలలో ఉంటుంది:

  1. ఆయనైజ్డ్ కాల్షియం (Ionized Calcium): ఇది శరీర చైతన్యక్రియలకు ఉపయోగపడే స్వేచ్ఛా కాల్షియం.
  2. ప్రోటీన్ బౌండ్ కాల్షియం (Protein-bound Calcium): ఇది ప్రధానంగా ఆల్బ్యూమిన్ అనే ప్రోటీన్‌కు సంబంధించబడివుంటుంది.
  3. కాంప్లెక్స్ కాల్షియం (Complex Calcium): ఇది ఫాస్ఫేట్ లేదా సిట్రేట్ వంటి ఇతర పదార్ధాలతో కలిసివుంటుంది.

సీరం కాల్షియం స్థాయిలు – సాధారణ పరిమాణం

  • సాధారణంగా, రక్తంలో 8.5 నుండి 10.2 మిల్లిగ్రాములు/డెసిలీటర్ (mg/dL) వరకు కాల్షియం స్థాయిలు ఉండాలి.
  • ఆయనైజ్డ్ కాల్షియం: 4.6 నుండి 5.3 mg/dL.

శరీరంలో కాల్షియం యొక్క పాత్రలు

  1. ఎముకల బలం:
    కాల్షియం దంతాలు మరియు ఎముకల నిర్మాణానికి అత్యంత అవసరం.
  2. కండరాల సంకోచం (Muscle Contraction):
    కాల్షియం లేకపోతే కండరాలు కుదించుకునే శక్తి తగ్గిపోతుంది.
  3. నాడీ సంకేతాలు (Nerve Signals):
    నాడీ వ్యవస్థలో సంకేతాల రవాణాకు కాల్షియం అవసరం.
  4. హార్మోన్ విడుదల:
    కొన్ని హార్మోన్ల విడుదలకు ఇది ప్రాధాన్యమై ఉంటుంది.
  5. రక్తం గడ్డకట్టడం (Blood Clotting):
    గాయాల సమయంలో రక్తం గడ్డకట్టడంలో కాల్షియం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

సీరం కాల్షియం స్థాయిలు తగ్గిపోవడం (Hypocalcemia)

సాధారణ కారణాలు:

  1. విటమిన్ D లోపం: కాల్షియం శోషణ తగ్గిపోతుంది.
  2. పారాథైరాయిడ్ గ్రంథి లోపం: ఈ గ్రంథి సరైన రీతిలో పనిచేయకపోతే కాల్షియం స్థాయిలు తగ్గిపోతాయి.
  3. కిడ్నీ వ్యాధులు: మూత్రపిండాలు కాల్షియం నిల్వలను తగ్గించవచ్చు.
  4. పోషకాహార లోపం: ఐరన్, కాల్షియం సమృద్ధిగా లేని ఆహారం.
  5. మెడికల్ పరిస్థితులు: ప్యాంక్రియాటైటిస్, హైపోపారాథైరాయిడిజం.

లక్షణాలు:

  • కండరాల నొప్పి లేదా కంపనం
  • చేతులు, కాళ్ళలో గుడ్లు కొట్టినట్టు అనిపించడం
  • అలసట, మూర్ఛ, నాడీ వ్యవస్థ పనితీరు బలహీనత

సీరం కాల్షియం స్థాయిలు ఎక్కువ కావడం (Hypercalcemia)

సాధారణ కారణాలు:

  1. పారాథైరాయిడ్ హైపర్ఫంక్షన్: అధికంగా పీటీహెచ్ (PTH) హార్మోన్ విడుదల అవడం.
  2. విటమిన్ D మితమైనగా తీసుకోవడం: అధిక విటమిన్ D వల్ల కాల్షియం స్థాయిలు పెరుగుతాయి.
  3. ఎముకల క్యాన్సర్: ఎముకల నుండి అధిక కాల్షియం విడుదల.
  4. మూత్రపిండ వ్యాధి: కాల్షియం శరీరంలో నిల్వ అవుతుంది.

లక్షణాలు:

  • ఆకలి తగ్గడం
  • జలుబు, మలబద్ధకం
  • కిడ్నీ స్టోన్లు
  • అలసట మరియు మూర్ఛ

సీరం కాల్షియం పరీక్ష

  1. ఎందుకు చేస్తారు?
    • ఎముకల సమస్యలు, కండరాల నొప్పి, అలసట, హార్మోన్ సమస్యల నిర్ధారణ కోసం.
  2. పరీక్ష ప్రాసెస్:
    రక్తనమూనా తీసుకొని ప్రయోగశాలలో పరీక్ష చేయడం ద్వారా కాల్షియం స్థాయిలను గుర్తిస్తారు.

కాల్షియం స్థాయిలు పెంచడానికి చిట్కాలు

  1. పోషకాహారం:
    • పాల ఉత్పత్తులు (పాలు, పెరుగు, పన్నీర్)
    • గింజలు (బాదం, వేరుశెనగ)
    • చేపలు (సాల్మన్, సార్డిన్స్)
    • కూరగాయలు (పాలకూర, బ్రోకోలీ)
  2. విటమిన్ D:
    • గాలి పొడిచి సూర్యరశ్మి ద్వారా విటమిన్ D పొందండి.
  3. వ్యాయామం:
    • శరీరంలో ఎముకల బలాన్ని పెంచడానికి ప్రతిరోజూ నడక లేదా సాధారణ వ్యాయామాలు చేయండి.
  4. మెడికల్ సప్లిమెంట్స్:
    డాక్టర్ సూచన మేరకు కాల్షియం మరియు విటమిన్ D మాత్రలు తీసుకోవాలి.

సీరం కాల్షియం స్థాయిలను నియంత్రించేందుకు సూచనలు

  1. ఆరోగ్యకరమైన ఆహార పద్ధతులు పాటించడం.
  2. రక్తపరీక్షల ద్వారా కాల్షియం స్థాయిలను పర్యవేక్షించడం.
  3. డాక్టర్ సలహా లేకుండా అధిక సప్లిమెంట్లను తీసుకోకూడదు.


హీమోగ్లోబిన్ (Hemoglobin)

హేమోగ్లోబిన్ అంటే ఏమిటి?

హీమోగ్లోబిన్ అనేది ఒక రకమైన ప్రోటీన్, ఇది మన రక్తంలో ఎర్ర రక్తకణాల్లో (Red Blood Cells - RBCs) ఉంటుంది. ఇది ప్రాథమికంగా ఆమ్లజనిని (Oxygen) శ్వాసనాళాల నుండి శరీరంలోని అన్ని భాగాలకు తేవడంలో, అలాగే కార్బన్ డై ఆక్సైడ్‌ను (Carbon dioxide) శరీరంలోని కణజాలాల నుండి బయటకు పంపడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

హేమోగ్లోబిన్ నిర్మాణం:

  1. హీమోగ్లోబిన్ ఒక ప్రోటీన్ సంక్లిష్టం, ఇది నాలుగు శృంఖలాలతో (టెట్రామర్) తయారై ఉంటుంది.
  2. ఇది నాలుగు హీమ్ సమూహాలను కలిగి ఉంటుంది, అందులో ఒక ఐరన్ (Iron) అణువు ఉంటుంది. ఈ ఐరన్ ఆమ్లజనిని సంయోజించడంలో సహాయపడుతుంది.
  3. గ్లోబిన్ అనేది నాలుగు ప్రోటీన్ శృంఖలాల సమూహం, ఇవి హీమ్ సమూహాలకి మద్దతు ఇస్తాయి.

హీమోగ్లోబిన్ పాత్రలు:

  1. ఆమ్లజని రవాణా: శ్వాసపుటాల్లో గాలి తీసుకోవడం ద్వారా ఆమ్లజని అందుకొని శరీరానికి సరఫరా చేస్తుంది.
  2. కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ తొలగింపు: శరీర కణజాలాల నుండి కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ తీసుకుని ఊపిరితిత్తుల్లో విడుదల చేస్తుంది.
  3. రక్తానికి రంగు అందించడం: హీమోగ్లోబిన్ కారణంగా మన రక్తం ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది.

హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు – సాధారణం:

  • పురుషులు: 13.8 నుండి 17.2 గ్రా/డెసిలీటర్
  • మహిళలు: 12.1 నుండి 15.1 గ్రా/డెసిలీటర్
  • పిల్లలు: 11 నుండి 16 గ్రా/డెసిలీటర్

హేమోగ్లోబిన్ తగ్గిపోయే కారణాలు (అనీమియా):

  1. పోషకాహార లోపం (Iron, Vitamin B12, Folate లోపం)
  2. రక్తనష్టం (గాయం, సర్జరీ, నెలసరి రక్తస్రావం వల్ల)
  3. జెనెటిక్ రుగ్మతలు (సికిల్ సెల్ అనీమియా, థాలసీమియా)
  4. కాలేయం లేదా మూత్రపిండ సమస్యలు

హీమోగ్లోబిన్ పెంచుకోవడానికి చిట్కాలు:

  1. ఆహారం: ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలు (పాలకూర, బీట్‌రూట్, మాంసం, గుడ్లు, పప్పులు) తినడం.
  2. విటమిన్లు: విటమిన్ C (నారింజ, నిమ్మరసం) తీసుకోవడం, ఇది ఐరన్ శోషణను పెంచుతుంది.
  3. నడక/వ్యాయామం: శరీరంలో రక్త ప్రసరణ మెరుగుపరచుతుంది.
  4. మెడికల్ చికిత్స: అవసరమైతే ఐరన్ సప్లిమెంట్స్ తీసుకోవడం లేదా డాక్టర్‌ను సంప్రదించడం.

హేమోగ్లోబిన్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు సమస్యలు:

  1. పొట్ట తిరిగిన రక్తకణాలు
  2. గుండె వ్యాధులు
  3. మూత్రపిండ సమస్యలు

ముఖ్యమైనది:
హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు నిలకడగా ఉండేలా చూసుకోవడం ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలికి, శరీరానికి సరైన శక్తి అందించడానికి చాలా ముఖ్యమైంది.

మీరు మరింత సమాచారం కావాలంటే అడగండి!


హీమోగ్లోబిన్ ఆవిష్కరణ చరిత్ర

హీమోగ్లోబిన్ గురించి పరిశోధన 19వ శతాబ్దంలో ప్రారంభమైంది. 1959లో, సర్ మాక్స్ పెరుట్జ్ అనే శాస్త్రవేత్త హీమోగ్లోబిన్ యొక్క 3D నిర్మాణాన్ని కనుగొన్నారు. ఈ పరిశోధనకు ఆయన నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్నారు.


హీమోగ్లోబిన్ రసాయనిక నిర్మాణం

  • మాలిక్యులర్ ఫార్ములా: C2952H4664N812O832S8Fe4C_{2952}H_{4664}N_{812}O_{832}S_8Fe_4
  • భాగాలు:
    1. హీమ్ గ్రూప్: ఇది ప్రోటోపోర్ఫిరిన్ అనే కార్బన్ పరమాణువుల గొలుసు, దీనిలో ఐరన్ ఒక ప్రధాన భాగం.
    2. గ్లోబిన్ ప్రోటీన్: నాలుగు పిప్టైడ్ చైన్‌లు కలిపి ఈ ప్రోటీన్ రూపుదిద్దుకుంటుంది.

హీమోగ్లోబిన్ జీవనశాస్త్ర పద్ధతులు

  1. ఆక్సిజన్ బంధం:

    • ఊపిరితిత్తుల్లో ఆమ్లజని గ్లోబిన్ ప్రోటీన్‌తో సంయుక్తమవుతుంది.
    • రక్తం ద్వారా శరీరంలోని ఇతర భాగాలకు చేరుతుంది.
  2. బఫర్ వ్యవస్థలో పాత్ర:

    • హీమోగ్లోబిన్ రక్తంలో పిహెచ్ స్థాయిని నిల్వచేస్తుంది.
    • ఇది అధిక కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ లేదా ఆమ్లతరస్థితి పరిస్థితుల్లో ద్రావణం బలంగా ఉంటుంది.

హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు – సమస్యలు

పెదవులు, నాలుక పసుపు లేదా తెల్లని రంగులో కనిపిస్తే, ఈ పరిస్థితులను పరిగణించాలి:

  1. అనీమియా: ఐరన్ లేకపోవడం ప్రధాన కారణం.
  2. థాలసీమియా: ఇది ఆనువంశిక సమస్య, హీమోగ్లోబిన్ ఉత్పత్తి తగ్గిపోతుంది.
  3. సికిల్ సెల్ అనీమియా: ఎర్ర రక్తకణాల ఆకారం సికిల్ రూపంలోకి మారుతుంది.
  4. క్రానిక్ డిసీజ్ అనీమియా: దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల వల్ల హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు తగ్గుతాయి.

హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు – సమస్యలు

  1. ఎరిత్రోసైటోసిస్: ఎర్ర రక్తకణాల ఎక్కువ ఉత్పత్తి.
  2. డీహైడ్రేషన్: తగినంత నీరు లేకపోతే హీమోగ్లోబిన్ కదలిక తగ్గుతుంది.
  3. గుండె సంబంధ వ్యాధులు: అధిక హీమోగ్లోబిన్ గుండె పనితీరు తగ్గించవచ్చు.

హీమోగ్లోబిన్ పెంచడానికి సహజమైన మార్గాలు

  1. ఆహారం ద్వారా:

    • ఐరన్ అధికంగా ఉన్న ఆహారాలు: కూరగాయలు (పాలకూర, మునగాకులు), పప్పులు, కూరగాయలు, మాంసం.
    • ఫోలిక్ యాసిడ్: గ్రీన్ లిఫీ వెజిటబుల్స్, నువ్వులు, వేరుశెనగలు.
    • విటమిన్ C: నిమ్మకాయ, మామిడిపండు, బెల్లం, నారింజ.
  2. విశ్రాంతి:

    • నిద్ర సరైన సమయానికి కావాలి (7-8 గంటలు).
    • ఎక్కువ ఒత్తిడి పడకుండా చూడాలి.
  3. హైడ్రేషన్:

    • నీటిని తరచూ తాగడం ద్వారా రక్తప్రసరణ మెరుగుపడుతుంది.

హేమోగ్లోబిన్ నిల్వ – వైద్యపరమైన పద్ధతులు

  1. సప్లిమెంటేషన్:

    • ఐరన్ లేదా ఫోలిక్ యాసిడ్ సప్లిమెంట్లు డాక్టర్ సలహా మేరకు తీసుకోవాలి.
  2. రక్త పరీక్షలు:

    • Complete Blood Count (CBC): హేమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను తేలికగా తెలియజేస్తుంది.
    • Ferritin Test: రక్తంలో ఐరన్ నిల్వలను నిర్ధారించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
  3. బ్లడ్ ట్రాన్స్‌ఫ్యూషన్:

    • తీవ్రమైన అనీమియా ఉన్నవారికి రక్త మార్పిడి అవసరమవుతుంది.

ముఖ్య సూచనలు

  1. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని పాటించండి.
  2. రక్తపరీక్షలు చేయించుకుంటూ హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను పర్యవేక్షించండి.
  3. నిర్దిష్టమైన ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటే డాక్టర్ సలహా తీసుకోవడం అవసరం.


యూరిక్ ఆమ్లం (Uric Acid)

 

యూరిక్ ఆమ్లం అంటే ఏమిటి?

యూరిక్ ఆమ్లం శరీరంలో పూరిన్ (Purines) అనే రసాయన పదార్థం విరిచిపోయినప్పుడు ఉత్పత్తి అయ్యే వ్యర్థ పదార్థం. పూరిన్లు సహజంగా శరీర కణాల్లో ఉంటాయి మరియు కొన్ని ఆహార పదార్థాలలో కూడా కనిపిస్తాయి. ఈ పూరిన్లను విరగదీసే ప్రక్రియలో, యూరిక్ ఆమ్లం ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఇది రక్తంలోకి ప్రవేశించి, చివరికి మూత్రం ద్వారా బయటకు వెళుతుంది.



యూరిక్ ఆమ్లం ఎక్కువైతే ఎలా ఉంటుంది?

శరీరం నుండి యూరిక్ ఆమ్లం సరిగ్గా తొలగించలేకపోతే లేదా అధికంగా ఉత్పత్తి అయితే, రక్తంలో దాని స్థాయి పెరుగుతుంది. దీనిని హైపరు-యూరిసీమియా (Hyperuricemia) అంటారు.

హైపరు-యూరిసీమియా కారణాలు:

  1. ఆహారపు అలవాట్లు:
    • మాంసం, సముద్ర ఆహారం, మరియు ఆల్కహాల్ అధికంగా తీసుకోవడం.
    • అధిక పూరిన్ కలిగిన ఆహారం (ఉదాహరణకు: బీన్, మసూర పప్పు).
  2. వారసత్వ కారణాలు:
    • కుటుంబంలో ఉన్న వారికీ ఈ సమస్య ఉండటం.
  3. అనారోగ్య పరిస్థితులు:
    • గౌట్ (Gout).
    • మూత్రపిండాల సమస్యలు.
    • మెటబాలిక్ సిండ్రోమ్.
    • తీపి రోగం (Diabetes).
  4. ఔషధాలు:
    • కొన్ని రకాల డైయూరెటిక్స్ (మూత్రవిసర్జక ఔషధాలు) లేదా క్యాన్సర్ చికిత్సలో ఉపయోగించే ఔషధాలు.

యూరిక్ ఆమ్లం అధికంగా ఉన్నప్పుడు వచ్చే సమస్యలు:

  1. గౌట్ (Gout):
    • ఇది ఒక రకమైన ఆస్టియోఆర్థ్రిటిస్, ఇది యూరిక్ ఆమ్లం క్రిస్టల్స్ సంచితమవడం వల్ల జాయింట్లలో నొప్పి మరియు వాపు కలుగుతుంది.
  2. కిడ్నీ రాళ్లు (Kidney Stones):
    • యూరిక్ ఆమ్లం మూత్రపిండాల్లో రాళ్లుగా మారుతుంది.
  3. రక్తపోటు మరియు హృదయ సంబంధిత సమస్యలు:
    • అధిక యూరిక్ ఆమ్లం రక్తపోటు పెరిగే ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క సాధారణ స్థాయిలు:

  • పురుషులు: 3.4 నుండి 7.0 mg/dL.
  • మహిళలు: 2.4 నుండి 6.0 mg/dL.
  • పిల్లలు: 2.0 నుండి 5.5 mg/dL.

యూరిక్ ఆమ్లాన్ని తగ్గించేందుకు చిట్కాలు:

  1. పానీయాలు:
    • రోజూ ఎక్కువగా నీరు తాగడం.
    • మద్యం, కర్బనీయ పానీయాలు తగ్గించడం.
  2. ఆహారంలో మార్పులు:
    • పూరిన్ అధికంగా ఉన్న ఆహారాలు తగ్గించడం (మాంసం, సముద్ర ఆహారం, ఆర్గన్ మీట్).
    • ఎక్కువగా కూరగాయలు, పండ్లు, మరియు తక్కువ పూరిన్ కలిగిన ఆహారాలు తీసుకోవడం.
  3. బరువు తగ్గడం:
    • అధిక బరువు ఉంటే కొంచెం తగ్గించుకోవడం, కానీ ఆకలిచావు చేయకూడదు.
  4. ఫైబర్ తీసుకోవడం:
    • గోధుమలు, ఓట్స్, బార్లే వంటి పూర్తి ధాన్యాలు తీసుకోవడం.
  5. వైద్య సలహా:
    • పరిస్థితి తీవ్రమైనప్పుడు వైద్యుని సంప్రదించి, సరైన ఔషధాలు తీసుకోవడం.

మూలికా వైద్యం (Natural Remedies):

  1. ఆలకలైన్ నీరు తాగడం.
  2. ఆలకలి కలిగిన ఆహారాలు (ఉదా: నిమ్మరసం, తులసి చాయ).
  3. చెరుకు రసం లేదా అరటిపండు వంటి సహజ ఆహారాలు తీసుకోవడం.


శరీరంలో యూరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడే ప్రక్రియ

  1. పూరిన్ విరిచివేత:
    పూరిన్లు శరీరంలో ఉండే సహజ రసాయనాలు. ఇవి కొన్ని ఆహార పదార్థాలలో కూడా ఉంటాయి.

    • శరీరంలో పూరిన్ విరిచివేత ప్రక్రియలో యూరిక్ ఆమ్లం ఉత్పత్తి అవుతుంది.
    • ఎక్కువ పూరిన్ ఆహారం తీసుకుంటే యూరిక్ ఆమ్లం స్థాయిలు పెరుగుతాయి.
  2. మూత్రపిండాల పనితీరు:

    • యూరిక్ ఆమ్లం మూత్రపిండాల ద్వారా తొలగించబడుతుంది.
    • మూత్రపిండాలు సరిగా పనిచేయకపోతే యూరిక్ ఆమ్లం శరీరంలో నిల్వ అవుతుంది.

యూరిక్ ఆమ్లం అధికంగా ఉండే లక్షణాలు (Hyperuricemia Symptoms):

  1. జాయింట్ నొప్పి మరియు వాపు (Gout):
    • రాత్రి సమయాల్లో ఎక్కువగా నొప్పి ఉంటుంది.
    • పెద్దవ్రేలు లేదా ఇతర గీటురాళ్లలో మంట.
  2. చర్మం కింద గట్టివైన ముద్రలు:
    • టోఫై (Tophi) అని పిలువబడే క్రిస్టల్ గడ్డలు.
  3. మూత్ర సంబంధిత సమస్యలు:
    • మూత్రంలో రాళ్లు.
    • మూత్రం వేడి లేదా అసహజ రంగు.
  4. జనరల్ అలసట:
    • శరీరంలో నీరసంగా అనిపించడం.
    • చిరాకు, ఆకలిలేమి.

ఆహారంలో యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ప్రభావితం చేసే పదార్థాలు

యూరిక్ ఆమ్లాన్ని పెంచే ఆహారాలు:

  1. పూరిన్ అధికంగా ఉన్నవి:
    • మటన్, కోడి మాంసం, ఆర్గన్ మీట్ (కాలేయం).
    • సార్డిన్స్, మాకరెల్, యాంచోవీస్ వంటి చేపలు.
  2. ప్రాసెస్డ్ ఆహారాలు:
    • రుచులు పెంచే పౌడర్లు, ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్.
  3. మధురపానీయాలు:
    • ఫ్రుక్టోజ్ అధికంగా ఉన్న కర్బనీయ పానీయాలు.
  4. ఆల్కహాల్:
    • బీర్, వెదురు మద్యం.

యూరిక్ ఆమ్లాన్ని తగ్గించే ఆహారాలు:

  1. తాజా పండ్లు మరియు కూరగాయలు:
    • చెరుకు, ఆపిల్, అరటి, నిమ్మ.
    • బరోక్లీ, పాలకూర, క్యారెట్.
  2. శరీరంలో ఆలకలైనిటీ పెంచేవి:
    • ఆలకలైన్ నీరు.
    • నిమ్మరసం, తులసి టీ.
  3. పెరుగుతో సహజ ఫైబర్:
    • గోధుమ, ఓట్స్, బార్లే.

యూరిక్ ఆమ్లం నియంత్రణకు జీవనశైలి మార్పులు

  1. రోజూ ఎక్కువ నీరు తాగడం:
    • మూత్రపిండాల ద్వారా యూరిక్ ఆమ్లం బయటకు వెళ్లే అవకాశం పెరుగుతుంది.
  2. ఆహార నియమాలు పాటించడం:
    • పూరిన్ అధికంగా ఉన్న ఆహారాలు తగ్గించి, తక్కువ పూరిన్ ఆహారాలను తీసుకోవడం.
  3. వ్యాయామం:
    • రోజువారీ నడక లేదా కసరత్తు.
    • అధిక బరువు తగ్గితే యూరిక్ ఆమ్లం స్థాయిలు తగ్గుతాయి.
  4. ఆల్కహాల్ తగ్గించడం:
    • ఆల్కహాల్ యూరిక్ ఆమ్లం ఉత్పత్తిని పెంచుతుంది.

మూలికా చికిత్సలు (Home Remedies):

  1. నిమ్మరసం:
    • నిమ్మరసం పీల్చి నీటితో కలిపి తాగడం.
  2. తులసి పానీయం:
    • తులసి ఆకుల రసం వాడటం.
  3. ఆవాల గింజలు:
    • ఆవాల గింజల పొడి నీటిలో కలిపి సేవించడం.
  4. అరటిపండు:
    • యూరిక్ ఆమ్లాన్ని తగ్గించేందుకు సహజమైన పండు.

యూరిక్ ఆమ్ల స్థాయి తెలుసుకోవడానికి పరీక్షలు

  1. సీరమ్ యూరిక్ ఆమ్లం టెస్ట్:
    • రక్తంలో యూరిక్ ఆమ్లం స్థాయి నిర్ధారణ.
  2. యూరిన్ టెస్ట్:
    • మూత్రంలో యూరిక్ ఆమ్లం శాతం గుర్తించడం.

ప్రముఖ ప్రశ్నలు:

  1. గౌట్ మానసికంగా ఎఫెక్ట్ చేస్తుందా?

    • అవును. దీర్ఘకాలిక నొప్పి మరియు ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల మానసిక ఒత్తిడి కలుగుతుంది.
  2. బరువు తగ్గడం యూరిక్ ఆమ్లం స్థాయిలను తగ్గించగలదా?

    • అవును. అధిక బరువు తగ్గితే మూత్రపిండాల పనితీరు మెరుగ్గా మారుతుంది.
  3. వైద్య సలహా ఎప్పుడుకావాలి?

    • యూరిక్ ఆమ్లం ఎక్కువగా ఉంటే లేదా జాయింట్ల నొప్పి ఎక్కువగా ఉంటే.

గమనిక: ఈ సమాచారం అవగాహన కోసం మాత్రమే. మీ ఆరోగ్య పరిస్థితికి తగిన సలహా కోసం వైద్యుడిని సంప్రదించండి.

8, డిసెంబర్ 2024, ఆదివారం

క్రియేటినిన్ పరీక్ష

 క్రియేటినిన్ పరీక్ష

క్రియేటినిన్ పరీక్ష అంటే ఏమిటి?

ఈ పరీక్ష మీ రక్తం మరియు/లేదా మూత్రం (పీ) యొక్క నమూనాలో క్రియేటినిన్ స్థాయిలను కొలుస్తుంది. క్రియేటినిన్ మీ శరీరంలో ఒక సాధారణ వ్యర్థ ఉత్పత్తి. మీరు మీ కండరాలను ఉపయోగించినప్పుడు మరియు కొన్ని కండరాల కణజాలం విచ్ఛిన్నమైనప్పుడు ఇది తయారు చేయబడుతుంది.


సాధారణంగా, మీ మూత్రపిండాలు మీ రక్తం నుండి క్రియేటినిన్‌ను ఫిల్టర్ చేస్తాయి మరియు మీ మూత్రంలో మీ శరీరం నుండి తొలగిస్తాయి. మీ మూత్రపిండాలలో సమస్య ఉంటే, క్రియేటినిన్ మీ రక్తంలో పేరుకుపోతుంది మరియు మూత్రంలో తక్కువగా విడుదల కావచ్చు. రక్తం మరియు/లేదా మూత్రంలో క్రియాటినిన్ స్థాయిలు సాధారణం కానట్లయితే, అది కిడ్నీ వ్యాధికి సంకేతం కావచ్చు.


రక్తంలోని క్రియాటినిన్‌ను స్వయంగా లేదా సమగ్ర జీవక్రియ ప్యానెల్ (CMP) లేదా ప్రాథమిక జీవక్రియ ప్యానెల్ (BMP) అని పిలిచే పరీక్షల సమూహంలో భాగంగా కొలవవచ్చు. మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాత రొటీన్ చెకప్‌లో భాగంగా ఈ పరీక్షలను ఆర్డర్ చేయవచ్చు.


ఇతర పేర్లు: బ్లడ్ క్రియాటినిన్, సీరం క్రియాటినిన్, యూరిన్ క్రియేటినిన్, కిడ్నీ పనితీరు, మూత్రపిండాల పనితీరు


ఇది దేనికి ఉపయోగించబడుతుంది?

క్రియేటినిన్ పరీక్ష సహాయం కోసం ఉపయోగించబడుతుంది:

మీ మూత్రపిండాల ఆరోగ్యాన్ని తనిఖీ చేయండి

మూత్రపిండాల వ్యాధిని నిర్ధారించండి

తెలిసిన మూత్రపిండాల సమస్యలను పర్యవేక్షించండి మరియు చికిత్స ఎంత బాగా పనిచేస్తుందో చూడండి

మీ మూత్రపిండాలను ప్రభావితం చేసే మందుల నుండి దుష్ప్రభావాల కోసం తనిఖీ చేయండి

మీ మూత్రపిండాలు ఎంత బాగా పని చేస్తున్నాయో తనిఖీ చేయడానికి క్రియేటినిన్ పరీక్ష మాత్రమే ఉత్తమ మార్గం కాదు. ఎందుకంటే వారు ఎంత కండరాలు కలిగి ఉన్నారు, వారు తినే ఆహారాలు, వారి వయస్సు మరియు వారు ఎంత చురుకుగా ఉన్నారనే దానిపై ఆధారపడి ప్రజలు వివిధ మొత్తాలలో క్రియేటినిన్ను తయారు చేస్తారు. కాబట్టి, క్రియేటినిన్ పరీక్ష ఫలితాలు తరచుగా గణనలలో ఉపయోగించబడతాయి లేదా మరింత సమాచారాన్ని పొందడంలో సహాయపడటానికి ఇతర పదార్ధాలతో పోల్చబడతాయి:


రక్తంలో క్రియేటినిన్ స్థాయిలు తరచుగా మీ మూత్రపిండాలు మీ రక్తం నుండి వ్యర్థాలను ఎంత వేగంగా ఫిల్టర్ చేస్తాయి అని లెక్కించేందుకు ఉపయోగిస్తారు. దీనిని అంచనా వేసిన గ్లోమెరులర్ ఫిల్ట్రేషన్ రేట్ (eGFR) అంటారు. లెక్కింపులో మీ వయస్సు, బరువు, ఎత్తు మరియు లింగం గురించిన సమాచారం ఉంటుంది. రక్తం లేదా మూత్రంలో మాత్రమే క్రియేటినిన్ స్థాయిల కంటే మూత్రపిండాల ఆరోగ్యాన్ని కొలవడానికి eGFR మరింత ఖచ్చితమైన మార్గం. ఒక eGFR కిడ్నీ వ్యాధి ఎంత తీవ్రంగా ఉంటుందో చూపడానికి కూడా సహాయపడుతుంది.

రక్తం మరియు మూత్రంలో క్రియాటినిన్ స్థాయిలు ఒకదానితో ఒకటి పోల్చవచ్చు. దీనిని క్రియేటినిన్ క్లియరెన్స్ లెక్కింపు అంటారు. eGFR వలె, ఇది మీ మూత్రపిండాలు వ్యర్థాలను ఎంత వేగంగా ఫిల్టర్ చేస్తుందో అంచనా వేస్తుంది. కానీ eGFR మరింత ఖచ్చితమైనది. క్రియాటినిన్ క్లియరెన్స్ ఇప్పటికీ చాలా ఎక్కువ కండర ద్రవ్యరాశి లేదా వయస్సు, అనారోగ్యం లేదా చేయి మరియు/లేదా కాలు కోల్పోవడం వల్ల కండర ద్రవ్యరాశిని కోల్పోయే వ్యక్తులలో రక్తంలో క్రియేటినిన్ యొక్క అధిక లేదా తక్కువ స్థాయికి కారణాన్ని గుర్తించడంలో సహాయపడవచ్చు.

మూత్రంలో క్రియేటినిన్ స్థాయిలు యూరిన్ అల్బుమిన్ నుండి క్రియేటినిన్ నిష్పత్తి (UACR)ని లెక్కించడానికి ఉపయోగించవచ్చు, దీనిని కొన్నిసార్లు మైక్రోఅల్బుమిన్ క్రియేటినిన్ నిష్పత్తి అని పిలుస్తారు. ఆల్బుమిన్ రక్తంలో కనిపించే ప్రధాన ప్రోటీన్. సాధారణంగా మీ మూత్రపిండాలు కేవలం అల్బుమిన్ యొక్క ట్రేస్‌ను ఫిల్టర్ చేస్తాయి, లేదా ఏవీ లేవు. అల్బుమిన్ ఎక్కువ మొత్తంలో మీ మూత్రంలోకి వెళితే, అది కిడ్నీ దెబ్బతినడానికి సంకేతం కావచ్చు. UACR మీ మూత్రంలో ఎంత అల్బుమిన్ ఉందో మరింత ఖచ్చితమైన కొలమానం పొందడానికి మీ మూత్రంలో క్రియేటినిన్ మరియు అల్బుమిన్ మొత్తాలను పోల్చి చూస్తుంది.

CMP లేదా BMPలో భాగంగా కొలవబడిన క్రియేటినిన్ రక్త స్థాయిలను అదే పరీక్షలో కొలవబడిన BUN (బ్లడ్ యూరియా నైట్రోజన్) స్థాయితో పోల్చవచ్చు. దీని వల్ల కిడ్నీ సమస్యకు కారణాన్ని తెలుసుకోవచ్చు.

నాకు క్రియేటినిన్ పరీక్ష ఎందుకు అవసరం?

మీ ప్రొవైడర్ క్రియేటినిన్ పరీక్షను ఆర్డర్ చేయవచ్చు:

  • రొటీన్ చెకప్‌లో భాగంగా మీ కిడ్నీ ఆరోగ్యాన్ని తనిఖీ చేయడానికి.

మీకు మూత్రపిండ వ్యాధి లక్షణాలు ఉంటే. లక్షణాలు వీటిని కలిగి ఉండవచ్చు:

  • చేతులు మరియు కాళ్ళలో వాపు లేదా ఉబ్బిన కనురెప్పలు
  • పొడి చర్మం, దురద లేదా తిమ్మిరి
  • అలసట
  • మూత్ర విసర్జన అవసరం పెరగడం లేదా తగ్గడం (మూత్ర విసర్జన)
  • రక్తం లేదా నురుగుతో కూడిన మూత్రం
  • ఆకలి లేకపోవడం మరియు బరువు తగ్గడం
  • కండరాల తిమ్మిరి
  • వికారం మరియు వాంతులు
  • ఊపిరి ఆడకపోవడం
  • నిద్ర సమస్యలు
  • స్పష్టంగా ఆలోచించడంలో ఇబ్బంది


మీకు ఇప్పుడు లక్షణాలు లేకపోయినా కిడ్నీ వ్యాధి వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటే. దీర్ఘకాలిక (దీర్ఘకాలిక) మూత్రపిండ వ్యాధి (CKD) తరచుగా ప్రారంభ దశలలో లక్షణాలను కలిగి ఉండదు. 

ఎలాంటి సందర్భంలో వచ్చేఅవకాశం ఉందీ?

  • మధుమేహం.
  • అధిక రక్తపోటు.
  • మూత్రపిండాల వ్యాధి, మధుమేహం లేదా అధిక రక్తపోటు యొక్క కుటుంబ ఆరోగ్య చరిత్ర.
  • గుండె జబ్బులు.
  • 50 ఏళ్లు పైబడిన వారు
  • పొగ
  • ఊబకాయం.

మీకు మూత్రపిండ సమస్యలు లేదా మూత్రపిండ సమస్యలు ఉన్నందున మీరు వీటిని కలిగి ఉంటే:

  • గతంలో కిడ్నీ పరీక్షలో అసాధారణ ఫలితం వచ్చింది
  • కిడ్నీ వ్యాధి ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయింది
  • కిడ్నీలను ప్రభావితం చేసే కొన్ని మందులు
  • కిడ్నీ మార్పిడి చేశారు

క్రియేటినిన్ పరీక్ష సమయంలో ఏమి జరుగుతుంది?

క్రియేటినిన్ రక్త పరీక్ష కోసం:


ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణుడు చిన్న సూదిని ఉపయోగించి మీ చేతిలోని సిర నుండి రక్త నమూనాను తీసుకుంటాడు. సూదిని చొప్పించిన తర్వాత, తక్కువ మొత్తంలో రక్తం పరీక్ష ట్యూబ్ లేదా సీసాలో సేకరించబడుతుంది. సూది లోపలికి లేదా బయటికి వెళ్ళినప్పుడు మీరు కొద్దిగా కుట్టినట్లు అనిపించవచ్చు. ఇది సాధారణంగా ఐదు నిమిషాల కంటే తక్కువ సమయం పడుతుంది.


క్రియేటినిన్ మూత్ర పరీక్ష కోసం:

మీరు 24 గంటల పాటు దాటిన మొత్తం మూత్రాన్ని అందించాల్సి రావచ్చు. ఎందుకంటే క్రియేటినిన్ స్థాయిలు రోజులో మారుతూ ఉంటాయి. కానీ మీ ప్రొవైడర్ తక్కువ సమయం నుండి మూత్ర నమూనాను ఉపయోగించవచ్చు.


24-గంటల మూత్ర నమూనా కోసం, మీ మూత్రాన్ని పూర్తి రోజులో సేకరించడానికి మీకు ప్రత్యేక కంటైనర్ ఇవ్వబడుతుంది మరియు మీ నమూనాను ఎలా సేకరించాలి మరియు నిల్వ చేయాలి అనే దానిపై సూచనలు ఇవ్వబడతాయి. ఏ సమయంలో ప్రారంభించాలో మీ ప్రొవైడర్ మీకు తెలియజేస్తారు. పరీక్ష సాధారణంగా క్రింది దశలను కలిగి ఉంటుంది:

  • ప్రారంభించడానికి, ఎప్పటిలాగే టాయిలెట్‌లో మూత్ర విసర్జన చేయండి. ఈ మూత్రాన్ని సేకరించవద్దు. మీరు మూత్ర విసర్జన చేసిన సమయాన్ని వ్రాయండి.
  • తదుపరి 24 గంటల వరకు, కంటైనర్‌లో మీ మొత్తం మూత్రాన్ని సేకరించండి.
  • సేకరణ సమయంలో, మూత్రం కంటైనర్‌ను రిఫ్రిజిరేటర్‌లో లేదా మంచుతో కూడిన కూలర్‌లో నిల్వ చేయండి.
  • పరీక్ష ప్రారంభించిన 24 గంటల తర్వాత, మీకు వీలైతే మూత్ర విసర్జన చేయడానికి ప్రయత్నించండి. ఇది పరీక్ష కోసం చివరి మూత్ర సేకరణ.

సూచించిన విధంగా మీ మూత్రంతో ఉన్న కంటైనర్‌ను మీ ప్రొవైడర్ కార్యాలయం లేదా ప్రయోగశాలకు తిరిగి ఇవ్వండి.

మీకు రక్తస్రావం అయ్యే హేమోరాయిడ్‌లు ఉంటే లేదా మీ ఋతుస్రావం ఉన్నట్లయితే, మీ పరీక్షకు ముందు మీ ప్రొవైడర్‌కు చెప్పండి.


పరీక్షకు సిద్ధం కావడానికి నేను ఏదైనా చేయాలా?

మీ పరీక్షకు ఎలా సిద్ధం కావాలో మీ ప్రొవైడర్ మీకు తెలియజేస్తారు. మీ పరీక్షకు 24 గంటల ముందు మాంసం తినకూడదని మీకు చెప్పవచ్చు. ఎందుకంటే మాంసం తాత్కాలికంగా క్రియాటినిన్ స్థాయిలను పెంచుతుంది.


CMP లేదా BMP పరీక్షలో భాగంగా క్రియేటినిన్‌ని కొలుస్తున్నట్లయితే, మీరు మీ పరీక్షకు ముందు 12 గంటల వరకు ఉపవాసం (తినడం లేదా త్రాగకూడదు) అవసరం కావచ్చు.


కొన్ని మందులు మరియు సప్లిమెంట్లు మీ పరీక్ష ఫలితాలను ప్రభావితం చేయవచ్చు. కాబట్టి మీరు తీసుకుంటున్న ప్రతి విషయాన్ని మీ ప్రొవైడర్‌కు చెప్పాలని నిర్ధారించుకోండి. అయితే మీ ప్రొవైడర్ మీకు ఆపివేయమని చెబితే తప్ప ఏదైనా ఔషధం తీసుకోవడం ఆపకండి.


పరీక్షకు ఏవైనా ప్రమాదాలు ఉన్నాయా?

రక్త పరీక్ష చేయించుకోవడం వల్ల చాలా తక్కువ ప్రమాదం ఉంది. సూది వేసిన ప్రదేశంలో మీకు కొంచెం నొప్పి లేదా గాయాలు ఉండవచ్చు, కానీ చాలా లక్షణాలు త్వరగా వెళ్లిపోతాయి.

మూత్ర పరీక్ష చేయించుకోవడం వల్ల ఎలాంటి ప్రమాదం ఉండదు.


ఫలితాల అర్థం ఏమిటి?

మీకు సాధారణమైనదిగా పరిగణించబడే క్రియేటినిన్ స్థాయిలు మీకు ఎంత కండరాలు ఉన్నాయి, మీరు ఏమి తింటారు, మీ వయస్సు మరియు మీరు ఎంత చురుకుగా ఉన్నారనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మీరు ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్లయితే, మీ స్థాయిలు సాధారణంగా కాలక్రమేణా చాలా స్థిరంగా ఉంటాయి.


కానీ సాధారణ క్రియేటినిన్ పరీక్ష ఫలితం ఎల్లప్పుడూ మీ మూత్రపిండాలు ఆరోగ్యంగా ఉన్నాయని అర్థం కాదు. కొన్నిసార్లు, మూత్రపిండ వ్యాధి యొక్క ప్రారంభ దశలలో రక్తంలో క్రియేటినిన్ స్థాయిలు సాధారణ స్థాయిలో ఉంటాయి. మీ మూత్రపిండాల పరిస్థితి మరింత తీవ్రంగా మారడంతో అవి పెరుగుతాయి. మీ ప్రొవైడర్ మీకు మూత్రపిండాల పరిస్థితిని కలిగి ఉన్నారని అనుమానించినట్లయితే, మీ క్రియేటినిన్ ఫలితాలు సాధారణమైనవిగా అనిపించినప్పటికీ, మీరు ఇతర మూత్రపిండ పరీక్షలను కలిగి ఉంటారు.


మీ ఫలితాలు అసాధారణంగా ఉన్నట్లయితే, ఒక అధిక క్రియేటినిన్ పరీక్ష నిర్దిష్ట పరిస్థితిని నిర్ధారించదు. మీరు మళ్లీ పరీక్షించబడాలి మరియు/లేదా ఇతర పరీక్షలు కూడా కలిగి ఉండాలి.


సాధారణంగా, మీ రక్తంలో క్రియేటినిన్ స్థాయి ఉంటే:

మీకు ఎక్కువ, ఇది సంకేతం కావచ్చు:

కిడ్నీ వ్యాధి లేదా గాయం, ఇన్‌ఫెక్షన్‌తో సహా, మూత్రపిండాలకు బలహీనమైన రక్త ప్రసరణ, మూత్ర వ్యవస్థలో అడ్డంకి లేదా మూత్రపిండాల వైఫల్యం

గుండె వైఫల్యం లేదా మధుమేహం వంటి మీ మూత్రపిండాలను ప్రభావితం చేసే పరిస్థితి

అధిక రక్తంలో క్రియాటినిన్ స్థాయిలు ఎల్లప్పుడూ మీకు కిడ్నీ సమస్య ఉందని అర్థం కాదు. అవి నిర్జలీకరణం, కండరాల లోపాలు మరియు గాయాలు, కండరాల బలహీనత, తీవ్రమైన వ్యాయామం లేదా మాంసం అధికంగా ఉండే ఆహారం వల్ల సంభవించవచ్చు. గర్భధారణలో కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా క్రియాటినిన్ పెరుగుదలకు కారణమవుతాయి.


మీకు తక్కువ, ఇది పోషకాహార లోపానికి సంకేతం కావచ్చు లేదా దీర్ఘ అనారోగ్యం, నరాల రుగ్మత లేదా వృద్ధాప్యం నుండి కండరాల నష్టం వంటి మీ కండరాలు చిన్నవి కావడానికి కారణమయ్యే పరిస్థితి కావచ్చు. తీవ్రమైన కాలేయ వ్యాధి కూడా తక్కువ స్థాయికి దారి తీస్తుంది. రక్తంలో క్రియేటినిన్ తక్కువ స్థాయిలు సాధారణం కాదు.

క్రియేటినిన్ రక్తం లేదా మూత్ర పరీక్షల నుండి మీ ఫలితాలు eGFR, క్రియేటినిన్ క్లియరెన్స్ మరియు/లేదా క్రియేటినిన్ నిష్పత్తికి యూరిన్ అల్బుమిన్‌ను లెక్కించడానికి ఉపయోగించబడితే, మీ కిడ్నీ ఆరోగ్యం గురించి ఈ కొలతలు ఏమి చెబుతున్నాయో వివరించమని మీ ప్రొవైడర్‌ని అడగండి.


మీ ఫలితాల గురించి మీకు ఏవైనా ప్రశ్నలు ఉంటే, మీ ప్రొవైడర్‌తో మాట్లాడండి.


ప్రయోగశాల పరీక్షలు, సూచన పరిధులు మరియు ఫలితాలను అర్థం చేసుకోవడం గురించి మరింత తెలుసుకోండి.

రుమటాయిడ్ ఫ్యాక్టర్ (RF) పరీక్ష

 రుమటాయిడ్ ఫ్యాక్టర్ (RF) పరీక్ష

రుమటాయిడ్ ఫ్యాక్టర్ (RF) పరీక్ష అంటే ఏమిటి?

రుమటాయిడ్ ఫ్యాక్టర్ (RF) పరీక్ష మీ రక్తం యొక్క నమూనాలో రుమటాయిడ్ ఫ్యాక్టర్ (RF) కోసం చూస్తుంది. రుమటాయిడ్ కారకాలు రోగనిరోధక వ్యవస్థ ద్వారా తయారు చేయబడిన ప్రోటీన్లు.


సాధారణంగా, మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థ మిమ్మల్ని అనారోగ్యానికి గురిచేసే జెర్మ్స్‌పై దాడి చేయడానికి యాంటీబాడీస్ అని పిలువబడే ప్రోటీన్‌లను చేస్తుంది. కానీ రుమటాయిడ్ కారకాలు కొన్నిసార్లు పొరపాటున మీ శరీరంలోని ఆరోగ్యకరమైన కణాలు మరియు కణజాలాలపై దాడి చేసే ప్రతిరోధకాలు. ఇది జరిగినప్పుడు, మీకు ఆటో ఇమ్యూన్ డిజార్డర్ ఉంటుంది.


ప్రతి ఒక్కరి రక్తంలో రుమటాయిడ్ కారకాలు ఉండవు. మరియు వాటిని కలిగి ఉన్న కొంతమంది ఆరోగ్యంగా ఉన్నారు. కానీ మీకు కొన్ని లక్షణాలు మరియు అధిక స్థాయిలు లేదా రుమటాయిడ్ కారకాలు ఉంటే, మీకు ఆటో ఇమ్యూన్ డిజార్డర్ లేదా అధిక RF స్థాయిలకు సంబంధించిన మరొక ఆరోగ్య సమస్య ఉండవచ్చు.


RF పరీక్ష ఎక్కువగా రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్‌ను నిర్ధారించడంలో సహాయపడటానికి ఇతర పరీక్షలతో ఉపయోగించబడుతుంది. రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ (RA) అనేది ఒక రకమైన ఆటో ఇమ్యూన్ డిజార్డర్, ఇది మీ కీళ్లను దెబ్బతీస్తుంది మరియు నొప్పి, వాపు మరియు దృఢత్వాన్ని కలిగిస్తుంది. ఇది దీర్ఘకాలిక (దీర్ఘకాలిక) పరిస్థితి, ఇది మీ అవయవాలను కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చు మరియు ఇతర లక్షణాలను కలిగిస్తుంది.


అధిక స్థాయి రుమటాయిడ్ కారకాలు ఇతర స్వయం ప్రతిరక్షక రుగ్మతలు, కొన్ని అంటువ్యాధులు మరియు కొన్ని రకాల క్యాన్సర్‌లకు కూడా సంకేతం కావచ్చు.


ఇది దేనికి ఉపయోగించబడుతుంది?

రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ మరియు ఇతర స్వయం ప్రతిరక్షక రుగ్మతలను నిర్ధారించడానికి RF పరీక్ష తరచుగా ఉపయోగించబడుతుంది. RF పరీక్ష కూడా రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ ఎంత తీవ్రంగా ఉండవచ్చు మరియు అది అవయవాలను ప్రభావితం చేస్తుందో లేదో అర్థం చేసుకోవడానికి కూడా ఉపయోగించవచ్చు. ఒక RF పరీక్ష మాత్రమే ఎటువంటి ఆరోగ్య సమస్యలను నిర్ధారించదు.


నాకు RF పరీక్ష ఎందుకు అవసరం?

మీరు రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటే మీకు RF పరీక్ష అవసరం కావచ్చు. లక్షణాలు తరచుగా మణికట్టు, చేతులు మరియు పాదాలలో ప్రారంభమవుతాయి. అవి సాధారణంగా శరీరం యొక్క రెండు వైపులా ఒకే కీళ్లను ప్రభావితం చేస్తాయి మరియు వస్తూ పోతూ ఉంటాయి.


రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ యొక్క లక్షణాలు వీటిని కలిగి ఉండవచ్చు:

  • కీళ్ల నొప్పులు
  • ఉమ్మడి యొక్క సున్నితత్వం, వాపు మరియు వెచ్చదనం
  • 30 నిమిషాల కంటే ఎక్కువ కాలం ఉండే కీళ్ల దృఢత్వం
  • అలసట
  • అప్పుడప్పుడు తక్కువ జ్వరం
  • ఆకలి లేకపోవడం
  • పొడి కళ్ళు లేదా నోరు, చర్మం కింద గట్టి గడ్డలు లేదా రక్తహీనత వంటి కీళ్ల వెలుపల సమస్యలు

రుమటాయిడ్ కారకం యొక్క అధిక స్థాయికి కారణమయ్యే మరొక పరిస్థితిని నిర్ధారించడానికి మీరు పరీక్షలు కలిగి ఉన్నట్లయితే మీకు RF పరీక్ష కూడా అవసరం కావచ్చు.

ఇతర స్వయం ప్రతిరక్షక రుగ్మతలు, వీటిలో:

  • స్జోగ్రెన్ సిండ్రోమ్
  • లూపస్
  • స్క్లెరోడెర్మా
  • పిల్లలు మరియు టీనేజ్‌లలో జువెనైల్ ఇడియోపతిక్ ఆర్థరైటిస్
  • దీర్ఘకాలిక అంటువ్యాధులు, వీటిలో:

  1. హెపటైటిస్ సి (కాలేయం)
  2. క్షయవ్యాధి (ఎక్కువగా ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితం చేస్తుంది)

  • ఎండోకార్డిటిస్ (గుండె)
  • లుకేమియాతో సహా కొన్ని రకాల క్యాన్సర్

RF పరీక్ష సమయంలో ఏమి జరుగుతుంది?

ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణుడు చిన్న సూదిని ఉపయోగించి మీ చేతిలోని సిర నుండి రక్త నమూనాను తీసుకుంటాడు. సూదిని చొప్పించిన తర్వాత, తక్కువ మొత్తంలో రక్తం పరీక్ష ట్యూబ్ లేదా సీసాలో సేకరించబడుతుంది. సూది లోపలికి లేదా బయటికి వెళ్ళినప్పుడు మీరు కొద్దిగా కుట్టినట్లు అనిపించవచ్చు. ఇది సాధారణంగా ఐదు నిమిషాల కంటే తక్కువ సమయం పడుతుంది.


రుమటాయిడ్ ఫ్యాక్టర్ కోసం ఇంట్లోనే పరీక్షలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. పరీక్ష కిట్ మీ వేలిని కుట్టడం ద్వారా రక్త నమూనాను సేకరించడానికి అవసరమైన ప్రతిదాన్ని అందిస్తుంది. మీరు పరీక్ష కోసం మీ నమూనాను ల్యాబ్‌కు మెయిల్ చేస్తారు. మీరు ఇంటి పరీక్ష చేస్తే, మీ ఫలితాలను మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాతతో పంచుకోవడం ముఖ్యం.


పరీక్షకు సిద్ధం కావడానికి నేను ఏదైనా చేయాలా?

RF పరీక్ష కోసం మీకు ప్రత్యేక సన్నాహాలు అవసరం లేదు.


పరీక్షకు ఏవైనా ప్రమాదాలు ఉన్నాయా?

రక్త పరీక్ష చేయించుకోవడం వల్ల చాలా తక్కువ ప్రమాదం ఉంది. సూది వేసిన ప్రదేశంలో మీకు కొంచెం నొప్పి లేదా గాయాలు ఉండవచ్చు, కానీ చాలా లక్షణాలు త్వరగా వెళ్లిపోతాయి.

ఫలితాల అర్థం ఏమిటి?

RF పరీక్ష మాత్రమే ఎటువంటి పరిస్థితులను నిర్ధారించదు. రోగ నిర్ధారణ చేయడానికి, మీ ప్రొవైడర్ మీ లక్షణాలు మరియు వైద్య చరిత్రతో పాటు ఇతర పరీక్షల ఫలితాలను చూస్తారు.


ప్రతికూల (సాధారణ) ఫలితం అంటే మీ రక్తంలో రుమటాయిడ్ కారకం తక్కువగా లేదా ఏదీ లేదని అర్థం. కానీ అది రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ లేదా మరొక ఆరోగ్య సమస్యను తోసిపుచ్చదు. రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ ఉన్న చాలా మందికి రుమటాయిడ్ కారకం తక్కువగా ఉంటుంది లేదా ఉండదు. మీరు రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటే, కానీ మీ RF పరీక్ష ఫలితాలు సాధారణంగా ఉంటే, మీ ప్రొవైడర్ రోగ నిర్ధారణ చేయడానికి మరిన్ని పరీక్షలను ఆదేశించవచ్చు.


సానుకూల (అసాధారణ) ఫలితం అంటే మీ రక్తంలో రుమటాయిడ్ కారకం యొక్క అధిక స్థాయి కనుగొనబడింది. రుమటాయిడ్ కారకాలు మీ లక్షణాలకు కారణమవుతాయని దీని అర్థం కాదు. కానీ మీ RF పరీక్ష ఫలితాలు ఎక్కువగా ఉంటే, మీరు రుమటాయిడ్ కారకాలతో ముడిపడి ఉన్న పరిస్థితిని కలిగి ఉండే అవకాశం ఉంది. మీరు కలిగి ఉన్నారో లేదో తెలుసుకోవడానికి మీ ప్రొవైడర్ మరిన్ని పరీక్షలు చేయవచ్చు:


రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ లేదా మరొక ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధి

దీర్ఘకాలిక ఇన్ఫెక్షన్

కొన్ని క్యాన్సర్లు

ప్రయోగశాల పరీక్షలు, సూచన పరిధులు మరియు ఫలితాలను అర్థం చేసుకోవడం గురించి మరింత తెలుసుకోండి.

నేను RF పరీక్ష గురించి తెలుసుకోవలసిన ఇంకేమైనా ఉందా?

ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్‌ను నిర్ధారించడానికి RF పరీక్ష ఉపయోగించబడదు. రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ మరియు ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్ రెండూ కీళ్లను ప్రభావితం చేసినప్పటికీ, అవి చాలా భిన్నమైన వ్యాధులు. ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్ అనేది స్వయం ప్రతిరక్షక వ్యాధి కాదు మరియు రుమటాయిడ్ కారకాన్ని కలిగి ఉండదు. ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్‌కు కారణమేమిటో పరిశోధకులకు ఖచ్చితంగా తెలియదు. ఇది ఎక్కువగా వృద్ధులను ప్రభావితం చేస్తుంది.

సిఫిలిస్

 సిఫిలిస్

సిఫిలిస్ అనేది బ్యాక్టీరియా వల్ల కలిగే లైంగిక సంక్రమణ సంక్రమణ (STI). ఇది స్త్రీపురుషుల జననేంద్రియ ప్రాంతం, పెదవులు, నోరు లేదా పాయువుకు సోకుతుంది. మీరు సాధారణంగా సిఫిలిస్‌ను కలిగి ఉన్న వారితో లైంగిక సంబంధం నుండి పొందుతారు. ఇది గర్భధారణ సమయంలో తల్లి నుండి బిడ్డకు కూడా వ్యాపిస్తుంది.


సిఫిలిస్ యొక్క ప్రారంభ దశ సాధారణంగా ఒకే, చిన్న, నొప్పిలేని పుండుకు కారణమవుతుంది. కొన్నిసార్లు ఇది సమీపంలోని శోషరస కణుపులలో వాపుకు కారణమవుతుంది. మీరు చికిత్స చేయకపోతే, సిఫిలిస్ సాధారణంగా మీ చేతులు మరియు కాళ్ళపై దురద లేని చర్మంపై దద్దుర్లు కలిగిస్తుంది. చాలా మందికి ఏళ్ల తరబడి లక్షణాలు కనిపించవు. లక్షణాలు దూరంగా వెళ్లి తిరిగి రావచ్చు.


సిఫిలిస్ వల్ల కలిగే పుండ్లు సెక్స్ సమయంలో ఎవరైనా HIVని పొందడం లేదా ఇవ్వడం సులభం చేస్తుంది. మీరు గర్భవతి అయినట్లయితే, సిఫిలిస్ సమస్యలను కలిగిస్తుంది లేదా మీరు మీ బిడ్డను కోల్పోవచ్చు. అరుదైన సందర్భాల్లో, సిఫిలిస్ తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలను మరియు మరణాన్ని కూడా కలిగిస్తుంది.


సిఫిలిస్‌ను మీరు ముందుగానే పట్టుకుంటే యాంటీబయాటిక్స్‌తో నయం చేయడం సులభం. రబ్బరు పాలు కండోమ్‌ల సరైన ఉపయోగం సిఫిలిస్‌ను పట్టుకునే లేదా వ్యాప్తి చేసే ప్రమాదాన్ని బాగా తగ్గిస్తుంది, కానీ పూర్తిగా తొలగించదు. మీకు లేదా మీ భాగస్వామికి రబ్బరు పాలుతో అలెర్జీ ఉంటే, మీరు పాలియురేతేన్ కండోమ్‌లను ఉపయోగించవచ్చు. అంటువ్యాధిని నివారించడానికి అత్యంత నమ్మదగిన మార్గం అంగ, యోని లేదా నోటి సెక్స్ చేయకపోవడం.

సంబంధిత సమస్యలు

  • క్లామిడియా
  • గోనేరియా 


స్ట్రోక్

స్ట్రోక్

 స్ట్రోక్ అంటే ఏమిటి?

మెదడులోని కొంత భాగానికి రక్త ప్రసరణ కోల్పోయినప్పుడు స్ట్రోక్ వస్తుంది. మీ మెదడు కణాలు రక్తం నుండి అవసరమైన ఆక్సిజన్ మరియు పోషకాలను పొందలేవు మరియు అవి కొన్ని నిమిషాల్లో చనిపోతాయి. ఇది శాశ్వత మెదడు దెబ్బతినడం, దీర్ఘకాలిక వైకల్యం లేదా మరణానికి కూడా కారణమవుతుంది.

మీకు లేదా మరొకరికి స్ట్రోక్ ఉందని మీరు భావిస్తే, వెంటనే 911కి కాల్ చేయండి. తక్షణ చికిత్స ఒకరి జీవితాన్ని కాపాడుతుంది మరియు విజయవంతమైన పునరావాసం మరియు కోలుకునే అవకాశాలను పెంచుతుంది.


స్ట్రోక్ రకాలు ఏమిటి?

స్ట్రోక్‌లో రెండు రకాలు ఉన్నాయి:

  1. మెదడులోని రక్తనాళాన్ని అడ్డుకోవడం లేదా ప్లగ్ చేయడం వల్ల రక్తం గడ్డకట్టడం వల్ల ఇస్కీమిక్ స్ట్రోక్ వస్తుంది. ఇది అత్యంత సాధారణ రకం; దాదాపు 80% స్ట్రోక్‌లు ఇస్కీమిక్‌గా ఉంటాయి.
  2. రక్తనాళం విచ్ఛిన్నమై మెదడులోకి రక్తస్రావం కావడం వల్ల హెమరేజిక్ స్ట్రోక్ వస్తుంది.

స్ట్రోక్‌తో సమానమైన మరొక పరిస్థితి తాత్కాలిక ఇస్కీమిక్ అటాక్ (TIA). దీనిని కొన్నిసార్లు "మినీ-స్ట్రోక్" అని పిలుస్తారు. మెదడుకు రక్త సరఫరా కొద్దిసేపు నిరోధించబడినప్పుడు TIAలు సంభవిస్తాయి. మెదడు కణాలకు నష్టం శాశ్వతం కాదు, కానీ మీకు TIA ఉంటే, మీరు స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం చాలా ఎక్కువ.


స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం ఎవరికి ఉంది?

కొన్ని కారకాలు మీ స్ట్రోక్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. ప్రధాన ప్రమాద కారకాలు:

  • అధిక రక్తపోటు: ఇది స్ట్రోక్‌కు ప్రధాన ప్రమాద కారకం.
  • మధుమేహం.
  • గుండె జబ్బులు: కర్ణిక దడ మరియు ఇతర గుండె జబ్బులు స్ట్రోక్‌కు దారితీసే రక్తం గడ్డకట్టడానికి కారణమవుతాయి.
  • ధూమపానం: మీరు ధూమపానం చేసినప్పుడు, మీరు మీ రక్త నాళాలను దెబ్బతీస్తారు మరియు మీ రక్తపోటును పెంచుతారు.
  • స్ట్రోక్ లేదా TIA యొక్క వ్యక్తిగత లేదా కుటుంబ చరిత్ర.
  • వయస్సు: మీరు పెద్దయ్యాక మీ స్ట్రోక్ ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
  • జాతి: ఆఫ్రికన్ అమెరికన్లకు స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువ.


స్ట్రోక్ యొక్క అధిక ప్రమాదంతో ముడిపడి ఉన్న ఇతర అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. 

అవి:

  • మద్యం మరియు అక్రమ మాదకద్రవ్యాల వినియోగం
  • తగినంత శారీరక శ్రమ లభించదు
  • అధిక కొలెస్ట్రాల్
  • అనారోగ్యకరమైన ఆహారం
  • ఊబకాయం కలిగి
  • స్ట్రోక్ యొక్క లక్షణాలు ఏమిటి?


స్ట్రోక్ యొక్క లక్షణాలు తరచుగా త్వరగా జరుగుతాయి. వాటిలో ఇవి ఉన్నాయి:

  • ముఖం, చేయి లేదా కాలు (ముఖ్యంగా శరీరం యొక్క ఒక వైపు) ఆకస్మిక తిమ్మిరి లేదా బలహీనత
  • ఆకస్మిక గందరగోళం, మాట్లాడడంలో ఇబ్బంది లేదా ప్రసంగాన్ని అర్థం చేసుకోవడం
  • ఒకటి లేదా రెండు కళ్లలో ఆకస్మిక ఇబ్బంది
  • అకస్మాత్తుగా నడవడం, తల తిరగడం, సమతుల్యత లేదా సమన్వయం కోల్పోవడం
  • ఎటువంటి కారణం లేకుండా ఆకస్మిక తీవ్రమైన తలనొప్పి


స్ట్రోక్స్ ఎలా నిర్ధారణ అవుతాయి?

  • మీ లక్షణాలు మరియు వైద్య చరిత్ర
  • మీ మానసిక అప్రమత్తత
  • మీ సమన్వయం మరియు సంతులనం
  • మీ ముఖం, చేతులు మరియు కాళ్లలో ఏదైనా తిమ్మిరి లేదా బలహీనత
  • మాట్లాడటం మరియు స్పష్టంగా చూడటంలో ఏదైనా ఇబ్బంది


కొన్ని పరీక్షలను అమలు చేయండి, వీటిలో ఉండవచ్చు

  • CT స్కాన్ లేదా MRI వంటి మెదడు యొక్క డయాగ్నస్టిక్ ఇమేజింగ్
  • గుండె పరీక్షలు, గుండె సమస్యలు లేదా స్ట్రోక్‌కు దారితీసిన రక్తం గడ్డకట్టడాన్ని గుర్తించడంలో సహాయపడతాయి. సాధ్యమయ్యే పరీక్షలలో ఎలక్ట్రో కార్డియోగ్రామ్ (EKG) మరియు ఎకోకార్డియోగ్రఫీ ఉన్నాయి.

స్ట్రోక్‌కి చికిత్సలు ఏమిటి?

స్ట్రోక్‌కి సంబంధించిన చికిత్సలలో మందులు, శస్త్రచికిత్స మరియు పునరావాసం ఉన్నాయి. మీరు ఏ చికిత్సలు పొందుతారు అనేది స్ట్రోక్ రకం మరియు చికిత్స యొక్క దశపై ఆధారపడి ఉంటుంది. 

వివిధ దశలు:

  • తీవ్రమైన చికిత్స, స్ట్రోక్ జరుగుతున్నప్పుడు దాన్ని ఆపడానికి ప్రయత్నించడం
  • స్ట్రోక్ తర్వాత పునరావాసం, స్ట్రోక్ వల్ల కలిగే వైకల్యాలను అధిగమించడానికి  నివారణ, మొదటి స్ట్రోక్‌ను నివారించడానికి లేదా, మీకు ఇప్పటికే ఒక స్ట్రోక్ ఉంటే, మరొక స్ట్రోక్‌ను నిరోధించండి.

ఇస్కీమిక్ స్ట్రోక్ కోసం తీవ్రమైన చికిత్సలు సాధారణంగా మందులు:

మీరు రక్తం గడ్డకట్టడాన్ని కరిగించడానికి TPA, (టిష్యూ ప్లాస్మినోజెన్ యాక్టివేటర్) ఔషధాన్ని పొందవచ్చు. మీ లక్షణాలు ప్రారంభమైన 4 గంటలలోపు మాత్రమే మీరు ఈ ఔషధాన్ని పొందవచ్చు. మీరు ఎంత త్వరగా దాన్ని పొందగలిగితే, మీ కోలుకునే అవకాశం అంత మెరుగ్గా ఉంటుంది.

మీరు ఆ ఔషధాన్ని పొందలేకపోతే, మీరు రక్తం గడ్డకట్టడానికి ప్లేట్‌లెట్‌లు ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోకుండా ఆపడానికి సహాయపడే ఔషధాన్ని పొందవచ్చు. లేదా ఇప్పటికే ఉన్న గడ్డలు పెద్దవి కాకుండా ఉండటానికి మీరు బ్లడ్ థినర్ పొందవచ్చు.

మీరు కరోటిడ్ ధమని వ్యాధిని కలిగి ఉంటే, మీ నిరోధించబడిన కరోటిడ్ ధమనిని తెరవడానికి మీకు ఒక ప్రక్రియ అవసరం కావచ్చు.

హెమరేజిక్ స్ట్రోక్ కోసం తీవ్రమైన చికిత్సలు రక్తస్రావం ఆపడంపై దృష్టి పెడతాయి. మెదడులో రక్తస్రావం యొక్క కారణాన్ని కనుగొనడం మొదటి దశ. దీన్ని నియంత్రించడం తదుపరి దశ.


స్ట్రోక్స్‌ను నివారించవచ్చా?

మీరు ఇప్పటికే స్ట్రోక్‌ను కలిగి ఉంటే లేదా స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం ఉన్నట్లయితే, భవిష్యత్తులో స్ట్రోక్‌ను నివారించడానికి మీరు కొన్ని గుండె-ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి మార్పులను చేయవచ్చు:

  • గుండె-ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకోవడం
  • ఆరోగ్యకరమైన బరువు కోసం లక్ష్యం
  • ఒత్తిడిని నిర్వహించడం
  • సాధారణ శారీరక శ్రమ పొందడం
  • ధూమపానం మానేయడం
  • మీ రక్తపోటు మరియు కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను నిర్వహించడం

ఈ మార్పులు సరిపోకపోతే, మీ ప్రమాద కారకాలను నియంత్రించడానికి మీకు ఔషధం అవసరం కావచ్చు.

కిడ్నీ రాళ్ళు - స్వీయ సంరక్షణ


కిడ్నీ స్టోన్ అనేది చిన్న స్ఫటికాలతో తయారైన చిన్న ఘన ద్రవ్యరాశి. మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాత కిడ్నీలో రాళ్లకు చికిత్స చేయడానికి లేదా వాటిని తిరిగి రాకుండా నిరోధించడానికి స్వీయ-సంరక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని మిమ్మల్ని అడగవచ్చు.

అదనపు నీరు మరియు ఇతర ద్రవాలు తాగడం

కొన్ని ఆహారాలు ఎక్కువగా తినడం మరియు ఇతర ఆహారాలను తగ్గించడం

రాళ్లను నివారించడానికి మందులు తీసుకోవడం

రాయిని దాటడంలో మీకు సహాయపడటానికి మందులు తీసుకోవడం (యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ డ్రగ్స్, ఆల్ఫా-బ్లాకర్స్)

మీ కిడ్నీలో రాయిని పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించమని మిమ్మల్ని అడగవచ్చు. మీ మూత్రం మొత్తాన్ని సేకరించి, వడకట్టడం ద్వారా మీరు దీన్ని చేయవచ్చు. దీన్ని ఎలా చేయాలో మీ ప్రొవైడర్ మీకు తెలియజేస్తారు.


కిడ్నీ స్టోన్ అంటే ఏమిటి?

కిడ్నీ స్టోన్ అనేది కిడ్నీలో ఏర్పడే ఒక ఘన పదార్థం. ఒక రాయి కిడ్నీని విడిచిపెట్టినప్పుడు చిక్కుకుపోతుంది. ఇది మీ రెండు మూత్ర నాళాలలో ఒకదానిలో (మీ మూత్రపిండాల నుండి మీ మూత్రాశయానికి మూత్రాన్ని తీసుకువెళ్ళే గొట్టాలు), మూత్రాశయం లేదా మూత్రనాళం (మీ మూత్రాశయం నుండి మీ శరీరం వెలుపలికి మూత్రాన్ని తీసుకువెళ్ళే గొట్టం) ఒకదానిలో ఉంచవచ్చు.


కిడ్నీ రాళ్ళు ఇసుక లేదా కంకర పరిమాణంలో ఉండవచ్చు, ముత్యం వలె పెద్దవిగా లేదా అంతకంటే పెద్దవిగా ఉండవచ్చు. ఒక రాయి మీ మూత్ర ప్రవాహాన్ని అడ్డుకుంటుంది మరియు గొప్ప నొప్పిని కలిగిస్తుంది. ఒక రాయి కూడా వదులుగా విరిగిపోతుంది మరియు చాలా నొప్పిని కలిగించకుండా మీ శరీరం నుండి మీ మూత్ర నాళం గుండా ప్రయాణించవచ్చు.


కిడ్నీ రాళ్లలో నాలుగు ప్రధాన రకాలు?

  • కాల్షియం అనేది రాయి యొక్క అత్యంత సాధారణ రకం. కాల్షియం ఆక్సలేట్ (అత్యంత సాధారణ పదార్ధం) వంటి ఇతర పదార్ధాలతో కలిపి రాయిని ఏర్పరుస్తుంది.
  • మీ మూత్రంలో ఎక్కువ ఆమ్లం ఉన్నప్పుడు యూరిక్ యాసిడ్ రాయి ఏర్పడవచ్చు.
  • మీ మూత్ర వ్యవస్థలో ఇన్ఫెక్షన్ సోకిన తర్వాత స్ట్రువైట్ రాయి ఏర్పడవచ్చు.
  • సిస్టీన్ రాళ్ళు చాలా అరుదు. సిస్టినూరియా, సిస్టీన్ రాళ్లను కలిగించే వ్యాధి, కుటుంబాల్లో వ్యాపిస్తుంది.

ద్రవాలు

అన్ని రకాల కిడ్నీ స్టోన్స్‌కి చికిత్స చేయడానికి మరియు నివారించడానికి చాలా ద్రవం తాగడం చాలా ముఖ్యం. హైడ్రేటెడ్‌గా ఉండటం (మీ శరీరంలో తగినంత ద్రవం ఉండటం) మీ మూత్రాన్ని పలుచన చేస్తుంది. దీంతో రాళ్లు ఏర్పడడం కష్టతరం అవుతుంది.


నీరు ఉత్తమం.

  • మీరు అల్లం ఆలే, నిమ్మ-నిమ్మ సోడాలు మరియు పండ్ల రసాలను కూడా త్రాగవచ్చు.
  • ప్రతి 24 గంటలకు కనీసం 2 క్వార్ట్స్ (2 లీటర్లు) మూత్రం చేయడానికి రోజంతా తగినంత ద్రవాలను త్రాగాలి.
  • లేత రంగులో మూత్రం వచ్చేలా తగినంతగా త్రాగండి. ముదురు పసుపు రంగు మూత్రం మీరు తగినంతగా తాగడం లేదని సంకేతం.
  • మీ కాఫీ, టీ మరియు కోలాను రోజుకు 1 లేదా 2 కప్పులకు (250 లేదా 500 మిల్లీలీటర్లు) పరిమితం చేయండి. కెఫిన్ మీరు చాలా త్వరగా ద్రవాన్ని కోల్పోయేలా చేస్తుంది, ఇది మిమ్మల్ని నిర్జలీకరణం చేస్తుంది.

ఆహారం మరియు కాల్షియం స్టోన్స్: మీకు కాల్షియం మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు ఉంటే ఈ మార్గదర్శకాలను అనుసరించండి:

  • పుష్కలంగా ద్రవాలు, ముఖ్యంగా నీరు త్రాగాలి.
  • ఉప్పు తక్కువగా తినండి. చైనీస్ మరియు మెక్సికన్ ఫుడ్, టొమాటో జ్యూస్, రెగ్యులర్ క్యాన్డ్ ఫుడ్స్ మరియు ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్‌లో ఉప్పు ఎక్కువగా ఉంటుంది. తక్కువ ఉప్పు లేదా ఉప్పు లేని ఉత్పత్తుల కోసం చూడండి.
  • పాలు, చీజ్, పెరుగు, గుల్లలు మరియు టోఫు వంటి కాల్షియం అధికంగా ఉన్న ఆహారాన్ని రోజుకు 2 లేదా 3 సేర్విన్గ్స్ మాత్రమే తీసుకోండి.
  • నిమ్మకాయలు లేదా నారింజలను తినండి లేదా తాజా నిమ్మరసం త్రాగండి. ఈ ఆహారాలలో ఉండే సిట్రేట్ రాళ్లు ఏర్పడకుండా చేస్తుంది.
  • మీరు తినే ప్రోటీన్ మొత్తాన్ని పరిమితం చేయండి. లీన్ మాంసాలను ఎంచుకోండి.
  • తక్కువ కొవ్వు ఆహారం తినండి.
  • మీ మూత్రపిండాల్లో రాళ్లకు చికిత్స చేస్తున్న ప్రొవైడర్ సిఫార్సు చేస్తే తప్ప, అదనపు కాల్షియం లేదా విటమిన్ డి తీసుకోకండి.

  • అదనపు కాల్షియం కలిగిన యాంటాసిడ్‌ల కోసం చూడండి. మీరు తీసుకోవాల్సిన యాంటీసిడ్‌లు సురక్షితమని మీ ప్రొవైడర్‌ని అడగండి.
  • మీ రోజువారీ ఆహారం నుండి మీరు పొందే సాధారణ కాల్షియం మీ శరీరానికి ఇప్పటికీ అవసరం. కాల్షియం పరిమితం చేయడం వల్ల రాళ్లు ఏర్పడే అవకాశం పెరుగుతుంది.
  • విటమిన్ సి లేదా చేప నూనె తీసుకునే ముందు మీ ప్రొవైడర్‌ని అడగండి. అవి మీకు హానికరం కావచ్చు.

  • మీకు కాల్షియం ఆక్సలేట్ రాళ్లు ఉన్నాయని మీ ప్రొవైడర్ చెబితే, మీరు ఆక్సలేట్ అధికంగా ఉండే ఆహారాన్ని కూడా పరిమితం చేయాలి. ఈ ఆహారాలలో ఇవి ఉన్నాయి:
పండ్లు: రబర్బ్, ఎండుద్రాక్ష, క్యాన్డ్ ఫ్రూట్ సలాడ్, స్ట్రాబెర్రీలు మరియు కాంకర్డ్ ద్రాక్ష

కూరగాయలు: దుంపలు, లీక్స్, వేసవి స్క్వాష్, చిలగడదుంపలు, బచ్చలికూర మరియు టొమాటో సూప్

పానీయాలు: టీ మరియు తక్షణ కాఫీ

ఇతర ఆహారాలు: గ్రిట్స్, టోఫు, గింజలు మరియు చాక్లెట్


ఆహారం మరియు యూరిక్ యాసిడ్ స్టోన్స్: మీకు యూరిక్ యాసిడ్ రాళ్లు ఉంటే ఈ ఆహారాలకు దూరంగా ఉండండి:

మద్యం

ఆంకోవీస్

ఆస్పరాగస్

బేకింగ్ లేదా బ్రూవర్ యొక్క ఈస్ట్

కాలీఫ్లవర్

కన్సోమ్

గ్రేవీ

హెర్రింగ్

చిక్కుళ్ళు (ఎండిన బీన్స్ మరియు బఠానీలు)

పుట్టగొడుగులు

నూనెలు

అవయవ మాంసాలు (కాలేయం, మూత్రపిండాలు మరియు తీపి రొట్టెలు)

సార్డినెస్

పాలకూర

మీ ఆహారం కోసం ఇతర సూచనలు:

  • ప్రతి భోజనంలో 3 ఔన్సుల (85 గ్రాముల) కంటే ఎక్కువ మాంసం తినవద్దు.
  • సలాడ్ డ్రెస్సింగ్, ఐస్ క్రీం మరియు వేయించిన ఆహారాలు వంటి కొవ్వు పదార్ధాలకు దూరంగా ఉండండి.
  • తగినంత కార్బోహైడ్రేట్లను తినండి.
  • ఎక్కువ నిమ్మకాయలు మరియు నారింజలను తినండి మరియు నిమ్మరసం త్రాగండి ఎందుకంటే ఈ ఆహారాలలో సిట్రేట్ రాళ్ళు ఏర్పడకుండా చేస్తుంది.
  • పుష్కలంగా ద్రవాలు, ముఖ్యంగా నీరు త్రాగాలి.
  • మీరు బరువు కోల్పోతుంటే, నెమ్మదిగా తగ్గించుకోండి. త్వరగా బరువు తగ్గడం వల్ల యూరిక్ యాసిడ్ రాళ్లు ఏర్పడవచ్చు.


డాక్టర్‌ని ఎప్పుడు కలవాలి: 

  •  తీవ్రమైన నొప్పి
  • మీ మూత్రంలో రక్తం
  • జ్వరం మరియు చలి
  • వాంతులు అవుతున్నాయి
  • చెడు వాసన లేదా మబ్బుగా కనిపించే మూత్రం
  • మీరు మూత్ర విసర్జన చేసినప్పుడు మండుతున్న అనుభూతి